اگر چه انتخابات نامزد انتخابات نامزدهای انتخاباتی

اگر چه: انتخابات نامزد انتخابات نامزدهای انتخاباتی اخبار سیاسی و اجتماعی

گت بلاگز اخبار فرهنگی و هنری «ربنا» عادتی شنیداری که عوض کردن نمی‌کند

حمیدرضا نوربخش اعتقاد است مجموع واکنش‌های شرکت صداوسیما در قبال «ربنا»ی محمدرضا شجریان؛ از رمضان 89 که پخشش را ممنوع کرد تا تابستان همان سال که 17 قطعه صوتی با

«ربنا» عادتی شنیداری که عوض کردن نمی‌کند

«ربنا» عادتی شنیداری که عوض کردن نمی کند

عبارات مهم : رادیو

حمیدرضا نوربخش اعتقاد است مجموع تصویر العمل هایی شرکت صداوسیما در قبال «ربنا»ی محمدرضا شجریان؛ از رمضان 89 که پخشش را ممنوع کرد تا تابستان همان سال که 17 قطعه صوتی با عنوان «ربنا» منتشر کرد، ناشیانه و نادرست بود.

به گزارش ایلنا، پیوند ناگسستنی ماه رمضان در کشور عزیزمان ایران با «ربنا»ی محمدرضا شجریان و گذر این روزهای مان از رمضان 1439 و همچنین انتشار مستندی با نام «از سپیده تا فریاد» در مورد خسروی آواز ایران، فارغ از نظر سازندگان این اثر، بهانه ای شد تا با حمیدرضا نوربخش، شاگرد محمدرضا شجریان و مدیرعامل منزل موسیقی به گفت و گو نشستیم.

آنچه با صدای ناصر طهماسب در مورد «ربنا» می شنویم

«ربنا» عادتی شنیداری که عوض کردن نمی‌کند

در مستند «از سپیده تا فریاد» ماجرای خوانده شدن «ربنا» به وسیله محمدرضا شجریان، با صدای ناصر طهماسب این گونه شرح داده می شود: «در میانه روزهای شلوغ انقلاب در رادیو، تلویزیون دولتی ایران، اتفاقی راحت ولی تاریخی رخ می دهد، شجریان که بعد از آمدن به پایتخت کشور عزیزمان ایران از فضای فعالیت های مذهبی و قرآنی فاصله گرفته و بعد از بی رونق شدن بازار موسیقی اصیل ایرانی در سال های نهایی رژیم شاهنشاهی بار دیگر حرفه قرائت قرآن را برگزیده بود، جهت تولید یک قطعه آوازی با تم مذهبی در سال 1358 محل مشورت قرار می گیرد.

او که نفر اول مسابقه های کشوری قرائت قرآن در سال 56 است جهت نشان دادن یک الگوی مطلوب به هنرجویان رادیو و تلویزیون یک قطعه آزمایشی می خواند و آن را در اختیار مسئولان تلویزیون قرار می دهد. شاید خود او هم حدس نمی زد که خیلی سریع این قطعه آموزشی تبدیل به محبوبت ترین اثر او جهت ایرانی ها شود.

حمیدرضا نوربخش اعتقاد است مجموع واکنش‌های شرکت صداوسیما در قبال «ربنا»ی محمدرضا شجریان؛ از رمضان 89 که پخشش را ممنوع کرد تا تابستان همان سال که 17 قطعه صوتی با

«ربنا»ی شجریان جهت چند دهه تبدیل به بخشی از سنت ماه رمضان ایرانی ها می شود. راغب قلوش، قاری نامدار مصری بعدها به قصد الگوسازی از «ربنا» نسخه ای از آن را تحویل می گیرد. ولی خیلی سریع جهت شجریان پیغام می فرستد که خواندن این نوا کار هر کسی نیست.»

اما چه می شود که «ربنا»ی محمدرضا شجریان بر قله ای می ایستد که هیچ «ربنا»ی دیگری به پایش نمی رسد؟ این سوالی بود که از حمیدرضا نوربخش پرسیدیم و او جهت پاسخ دادن به آن کمی به عقب رفت و گفت: همان طور که می دانید دعای قبل از افطار، از پیش از انقلاب در رادیو مرسوم بوده است و نمونه مشخصش چیزی بوده که روانشاد مرحوم سیدجواد ذبیحی خوانده بوده هست. شاخصه های صدای ذبیحی و اشرافش بر موسیقی در طی سال هایی که مردم در مراسم متفاوت از سحرها و افطارها تا مناسبت های مذهبی گوش ارزش به صدای او عادت کرده بود و به شنیدن صدایش از رادیو انس گرفته بودند، موجب شده است بود خیلی ها به علاقه شنیدن «ربنا»ی او، حتی اگر روزه هم نمی گرفتند، در ماه رمضان، سحر از خواب بیدار شوند.

نوربخش ادامه داد: تا اینکه انقلاب شد. بعد از انقلاب، صدای ذبیحی را به عنوان کسی که پیش از انقلاب با سیستم قبل در ارتباط بوده و جهت آن سیستم فعالیت هنری انجام می داده هست، که علت قانع کننده ای هم نبود، پخش نکردند. خود مرحوم ذبیحی هم به مرگی نامتعارف از دنیا رفت. بعد از او، از استاد محمدرضا شجریان به عنوان تنها صورت ای که هم سابقه هنری زیادی داشت و هم اشراف کاملی بر موسیقی و در کنارش تنها هنرمندی بود که با قرائت قرآن و ادعیه از کودکی مانوس و آشنا بود و در آن تخصص داشت و صاحب شیوه و سبک خاص خود در قرائت بود، خواسته شد که این دعا را بخواند و او این دعا را به ضمیمه چند بیت از مثنوی مولانا خواند و این ها را با چیدمانی بسیار مناسب از نظر پرده و لحن موسیقایی به شکلی هوشمندانه با یکدیگر ترکیب کرد.

«ربنا» عادتی شنیداری که عوض کردن نمی‌کند

خواننده آلبوم «در آتش آوازها» ادامه داد: ایشان هم که این را خواندند، نخواندند به قصد پخش شدن، خواندند که الگویی باشد جهت کسانی که می خواهند این کار را بکنند. چون از ایشان خواسته شده است بود که چیزی به عنوان نمونه، به عنوان الگو، به عنوان درس بخوانند تا قاریان و کسانی که در این کار زبده هستند و فعالیت می کنند، از روی این نمونه، اجراهایی داشته باشند ولی طبیعی بود که این نمونه دیگر قابل کپی کردن نبود، یعنی هیچ کس نمی توانست این را بهتر از استاد یا حتی در حد استاد اجرا کند. مسئولان رادیو هم این را پخش کردند و در جواب اعتراض استاد که گفته بود این قرار نبود پخش شود و قرار بود به عنوان الگو باشد، جواب درستی داده بودند که چه کسی می تواند همپای شما یا بهتر از شما اجرا کند؟! بعد خودش را پخش کردیم! نوربخش تصریح کرد: مردم با این صدا انس گرفتند و همین انس، «ربنا» را جاودانه کرد و جزو لاینفک زندگی مردم روزه‎دار شد. یعنی در لحظات افطار، گویا بدون این «ربنا» روزه افطار نمی شود.

خواننده آلبوم «آسمان» با اشاره به نامه اول محمدرضا شجریان در سال 74 به شرکت صداوسیما و نامه دوم او در سال 88 به این شرکت افزود: استاد در نامه ای که سال 74 به علی لاریجانی، مدیر وقت شرکت صداوسیما نوشت به عدم رعایت حقوق مادی و معنوی اش اعتراض کرد. او گفت صدای مرا پخش نکنید به علت این که حقوقم را رعایت نمی کنید. علت استاد این بود که هر تهیه کننده ای کلیپی درست می کرد و تصاویری را که به زعم خود درست می پنداشت روی اثر ایشان می گذاشت! آن موقع هم ویدئو سازی تازه باب شده است بود و ویدئو های بسیار نامناسبی روی آثار ایشان ساخته و پخش می شد که استاد بابتش ناخشنود بود و می گفت این تصاویری که شما روی این ها می گذارید تفسیر خودتان است و الزاما تفسیر من نیست و شما حق ندارید چنین کاری بکنید! این آثاری که پخش می شد هم حقوق مادی داشت و هم حقوق معنوی که رعایت نمی شد و استاد از آقای لاریجانی خواست دستور بدهد آثارش از این رسانه پخش نشود ولی «مثنوی افشاری» و «ربنا» را مستثنا کرد چون آن ها را متعلق به خودش نمی دانست و متعلق به مردم روزه دار تلقی ارزش می کرد. این اتفاق افتاد و «ربنا» پخش شد و آثار دیگر پخش نشد.

حمیدرضا نوربخش اعتقاد است مجموع واکنش‌های شرکت صداوسیما در قبال «ربنا»ی محمدرضا شجریان؛ از رمضان 89 که پخشش را ممنوع کرد تا تابستان همان سال که 17 قطعه صوتی با

مدیرعامل منزل موسیقی گفت: تا رسید به سال 88 و اعتراض ایشان به توهینی که مدیر جمهوری وقت به مردم کرد و «خس و خاشاک» خواندن مردم. استاد آنجا مجددا نامه ای نوشت و گفت که قبلا هم به رویه صداوسیما اعتراض داشته ام و الان اعتراضم شدیدتر است چون کار از ویدئو سازی گذشته و از آثارم تفاسیری عجیب و غریب می کنید و لطفا نکنید! ولی بازهم «ربنا» و «مثنوی افشاری» را استثنا کرد. منتها این بار گویا صداوسیما آن قدر از ایشان ناخشنود بود که آن دو قطعه را هم دیگر پخش نکرد. عدم پخش «ربنا» و «مثنوی افشاری» با وجود اینکه بارها و بارها مورد اعتراض مردم قرار گرفت، حل نشد و حتی به دروغ گفته شد خود استاد درخواست کرده که پخش نشود! در صورتی که ایشان به صراحت اعلام کرده اند که چنین درخواستی نداشته اند و چنین چیزی نگفته اند و هیچ گاه درخواست عدم پخش «ربنا» را نکرده اند.

نوربخش توضیح داد: این لحظات معنوی افطار، بدون «ربنا» کم رونق است و مردم دوست دارند پخش شود ولی متاسفانه کسی گوشش بدهکار نیست.

«ربنا» عادتی شنیداری که عوض کردن نمی‌کند

این خواننده آواز ایرانی با اشاره به «ربنا»های متعددی که بعد از این اتفاقات به وسیله شرکت صداوسیما تولید شد، ادامه داد: یک کار ناشیانه دیگری هم که شرکت صداوسیما کرد این بود که اصلا توجه نکرد که «ربنا»ی استاد یک آهنگسازی رویش انجام شده است است و یک ملودی رویش است که مال استاد شجریان هست. این خیلی مهم هست. این چه کار ناشیانه و غیراخلاقی ای است که ما این کار را برداریم و بدهیم یک نفر دیگر اجرا کند؟! و فرض مان این باشد که چون محتوا، آیات قرآن است بعد شجریان در این میان حقی ندارد! نه آقاجان. مسئله فقط محتوا نیست! رویِ دیگرِ ماجرا لحن، نوا و آهنگی است که هنرمند روی این آیات پیاده کرده است.

نوربخش افزود: هنگامی که ملودی متعلق به یک نفر دیگر است و آن آدم نشسته، فکر کرده و ملودی را خلق کرده است با چه استدلالی می گویید این فقط آیات قرآن است و می شود خواندنش را به هر کسی سپرد؟! نه آقاجان، اگر کسی می خواهد بخواند هم باید با یک ملودی دیگر بخواند که بعضی ها هم با یک ملودی دیگر و با یک لحن دیگر خواندند، حالا آن اشکالی ندارد ولی این نه، این کار خیلی ناآگاهانه و ناشیانه ای است که اصلا متوجه اش نیستند. متوجه نیستند که این کار مال آن آدم هست. محصول ذوق و احساسش است و خودش به این شکل رویش ملودی پردازی کرده است!

او در آخر در تصویر العمل به اشاره ما به درگذشت روانشاد ناصر ملک مطیعی و مرگی که دیر یا سریع به سراغ هر کدام مان خواهد آمد، گفت: متاسفانه هیچ گوش شنوایی وجود ندارد و من نمی دانم زبانم لال اگر چنین اتفاقی رخ دهد واقعا با چه رویی می خواهند به مردم جواب دهند و با چه رویی می خواهند تسلیت بگویند. هنرمند تا هنگامی که که است باید قدرش را دانست. هنرمند وابسته به هیچ دسته و حزب و گروهی نیست. هنرمند آزاد است و متعلق به مردم. برخورد سیاسی کردن با هنرمند جفاست به او و جفاست به مردمی که او را دوستش دارند.

واژه های کلیدی: رادیو | ملودی | شجریان | انقلاب | صداوسیما | استاد شجریان | محمدرضا شجریان | اخبار فرهنگی و هنری

دانلود


دانلود فایل ها

نویسنده : getblogs